Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 21 Mayıs 2025 tarihinde yapılan Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) üyeliği seçimlerinin iptali istemiyle başvuru yapmıştı. CHP, başvurusunda Meclis Genel Kurulu’nda yapılan seçim işleminin “eylemli içtüzük değişikliği” niteliğinde olduğunu ve bu haliyle Anayasa’ya aykırılık taşıdığını öne sürmüştü. Ayrıca, yürütülen seçim sürecinin denetime kapalı olduğu ve Meclis iradesine gölge düşürdüğü iddialarına da yer verilmişti. Başvuruda, TBMM’nin HSK üyelerini seçerken Anayasa ve İçtüzük hükümlerinin dışına çıktığı, yapılan uygulamanın “de facto içtüzük değişikliği” niteliği taşıdığı ileri sürülmüş; bu nedenle 1450 sayılı Parlamento kararının iptali ve yürürlüğünün durdurulması talep edilmişti.

AYM İPTAL İSTEMİNİ REDDETMİŞTİ: KARARIN GEREKÇESİ YAYIMLANDI

Anayasa Mahkemesi, 22 Temmuz tarihinde CHP'nin Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) üyeliği seçimlerinin iptali için yaptığı başvuruyu reddetti. 5 üye seçiminin iptali istemine dair ilk incelemede AYM, 11'e karşı 4 oyla "görevsizlik" nedeniyle iptal isteminin reddine karar verdi. Resmi Gazete'nin 10 Kasım'daki sayısında AYM'nin iptal isteminin ret kararının gerekçesi yayımlandı.

Kararda, Anayasa'nın 148. maddesinin birinci fıkrasına göre AYM'nin, kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM İçtüzüğünün Anayasa'ya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetlediği belirtildi. Anayasa'nın 85. maddesinde de yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına veya milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin TBMM kararlarının, denetime tabi kararlar olduğu ifade edildi.

"ANAYASA MAHKEMESİ'NİN GÖREV ALANI DIŞINDA"

Anayasa'da belirtilenler dışındaki parlamento kararlarının Anayasa'ya uygunluk denetimine tabi tutulamadığı bildirilen kararda, şu ifadeler yer aldı: "Dava konusu TBMM kararı, TBMM'ye Anayasa'nın 159. maddesi kapsamında verilmiş HSK üyelerinden bir kısmının seçimi görevinin yerine getirilmesine ilişkin olup, söz konusu karar içeriği itibarıyla Meclis'in çalışma usul ve esaslarına yönelik herhangi bir düzenleme içermemektedir. Bu itibarla dava konusu TBMM kararıyla Meclis'in çalışma usul ve esaslarına yönelik İçtüzük değişikliği veya düzenlemesi niteliğinde bir kuralın veya uygulamanın öngörülmediği gözetildiğinde anılan kararın Anayasa'ya uygunluk denetiminin Anayasa Mahkemesinin görev alanının dışında kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle dava konusu TBMM kararına ilişkin iptal talebinin görevsizlik nedeniyle reddi gerekir."

"ANAYASAL DÜZEN AÇISINDAN KRİTİK BİR KIRILMA"

Karara dair Avukat Tolga Şirin, "Bir hukukçu olarak çok tehlikeli bir gelişmeye dikkat çekme gereği duyuyorum" diyerek şu değerlendirmeyi yaptı:

"Anayasa Mahkemesinin dün Resmî Gazete’de yayımlanan ve sessiz sedasız şekilde arada kaynayan kararı, anayasal düzen açısından kritik bir kırılmadır. Mahkeme, “eylemli içtüzük değişikliği” konusundaki en ilerici içtihatlarından birinden vazgeçmiş bulunuyor. Burada teknik ayrıntılarına girmek mümkün değil ama şunu herkes bilmelidir: Dünkü kararla birlikte, Türk anayasa hukuku tarihinde emsali görülmemiş bir denetimsizlik alanına kapı aralanmıştır. Bundan sonra TBMM'deki çoğunluk, adını 'parlamento kararı' koyduğu işlemlerle -neredeyse her şeyi- yapabilir. Ve hiçbir mahkeme bu işlemlere dokunamaz. OHÂL KHK'larını adeta anayasa hükmünde kararname kılan bu sorunlu yaklaşım, şimdi olağan zamana teşmil edilmiş bulunuyor. İnanılmaz bir keyfîlik dönemindeyiz. Hukuk camiasının umursamazlığı de en az kararın kendisi kadar ürkütücü."