Avrupa Parlamentosu’nun (AP) Türkiye’ye ilişkin yıllık raporu, Strazburg’da yapılan oylamada kabul edildi. 381 “kabul” oyuna karşılık 107 “ret” oyunun kullanıldığı oylamada, 171 parlamenter ise çekimser kaldı. Rapor, Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerinde hem iş birliği alanlarını hem de siyasi ve hukuki gerilim başlıklarını kapsamlı şekilde ele aldı.

İspanyol parlamenter Nacho Sanchez Amor tarafından hazırlanan raporda, Türkiye’nin NATO müttefiki olarak stratejik önemine vurgu yapılırken, Avrupa Birliği üyelik sürecinin demokratik reformlardaki eksiklikler nedeniyle ilerleyemediği belirtildi. Avrupa Parlamentosu, AB genişleme sürecinde yeni bir ivme yakalandığını ancak Türkiye’nin mevcut koşullarda bu sürecin dışında kaldığını ifade etti.

Raporda, Türk vatandaşlarının Schengen vizesine erişimde yaşadığı sorunlara geniş yer verildi. Vize serbestisi için gerekli kriterlerin tamamlanması çağrısı yapılırken, başvurulardaki yoğunluk ve sistemin kötüye kullanıldığına dair endişelerin süreçleri zorlaştırdığı kaydedildi. Avrupa Parlamentosu, AB ülkelerine de vize işlemleri için daha fazla kaynak ayrılması çağrısında bulundu.

Raporda, hukukun üstünlüğü ve yargı bağımsızlığı konularında da sert eleştiriler yer aldı. Yargı sisteminde tarafsızlık ve bağımsızlık eksikliği olduğu öne sürülürken, bazı davalarda “çifte standart” uygulandığı iddia edildi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanmaması eleştirilirken, muhalefet ve yerel yönetimler üzerindeki baskıların demokratik işleyiş açısından sorun yarattığı savunuldu.

Raporun en dikkat çeken bölümlerinden birinde ise Adalet Bakanı Akın Gürlek’e yönelik yaptırım çağrısı yer aldı. Avrupa Parlamentosu, Türkiye’deki demokratik gerileme ve temel hak ihlalleri gerekçesiyle bazı yetkililere karşı AB Küresel İnsan Hakları Yaptırım Rejimi’nin işletilmesini önerdi. Gürlek’in de bu kapsamda adı geçen isimler arasında olduğu belirtildi.

Ancak söz konusu çağrının bağlayıcı olmadığı, yaptırım uygulanabilmesi için Avrupa Birliği üyesi ülkelerin siyasi iradesi ve Konsey düzeyinde karar alınması gerektiği vurgulandı. Buna rağmen bir Türk bakanın raporda doğrudan yaptırım çağrısıyla anılması, Ankara-Brüksel hattında yeni bir tartışma başlığı olarak değerlendiriliyor.

Raporda ayrıca CHP’de yaşanan “mutlak butlan” sürecine de değinildi. Avrupa Parlamentosu, bu süreci muhalefet üzerindeki baskıların bir parçası olarak yorumlarken, yargının siyasi rekabeti etkilediği yönündeki iddialara yer verdi.

Öte yandan rapor yalnızca eleştirel unsurlarla sınırlı kalmadı. “Terörsüz Türkiye” girişimi kapsamında atılan adımlar ve siyasi aktörlerin sürece katkıları olumlu karşılandı. Avrupa Parlamentosu, sürecin devamı için demokratik zeminin güçlendirilmesi ve toplumsal kutuplaşmanın azaltılması gerektiğine dikkat çekti.