Moskova, parlamento seçimleri öncesinde durumu istikrarsızlaştırmak amacıyla Moldova’daki etkisini artırıyor. Rusya, Transdinyester’e asker konuşlandırabilir ve bu da Ukrayna için yeni bir tehdit olabilir.

Recean’ın sözleri ülkenin Cumhurbaşkanı Maia Sandu tarafından da doğrulandı. Kremlin bu şekilde Moldova’daki sonbahar parlamento seçimlerini etkilemek istiyor.

Çeşitli tahminlere göre, tanınmayan Transdinyester’de iki bin kadar Rus askeri bulunuyor. Bunlar çoğunlukla Rus pasaportu taşıyan yerel sakinler. Dorin Recean, Tiraspol’ün kontrol ettiği bölgeye 10 bin askerin daha konuşlandırılmasının yalnızca Ukrayna için değil, aynı zamanda komşu Romanya için de yeni bir baskı noktası yaratacağından emin.

Recean “Bu, Moldova demokrasisini baltalamak için büyük bir girişim. Transdinyester bölgesindeki askeri varlıklarını güçlendirmek istiyorlar. 10,000 askerin güneybatı Ukrayna’da ve NATO üyesi olan Romanya yakınlarında uygulayacağı baskıyı ve etkiyi hayal edebilirsiniz. Şu anda orada neredeyse hiç güçleri yok. Ancak Rus yanlısı hükümetin izin verebileceği Transdinyester’de daha büyük bir askeri varlıkla kendilerini güçlendirebilecekler.” dedi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rus askeri-siyasi liderliğinin Odessa’yı ele geçirip Moldova ve Romanya sınırlarına ulaşma planlarından hâlâ vazgeçmediğini söyledi.

Bu arada, Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu, Odessa’da düzenlenen Ukrayna-Güneydoğu Avrupa zirvesinde yaptığı konuşmada, Kremlin’in bölgeye yönelik karma saldırılarını sürdürdüğünü, dezenformasyon kampanyaları yürüttüğünü ve Avrupa ülkelerinin iç siyasetine müdahale etmeye çalıştığını söyledi.

Sandu “Odessa, Ukraynalıların cesareti ve kararlılığı sayesinde ayakta kaldı ve ayakta kalmaya devam ediyor. Bunun için size minnettarız. Mücadele etme ve kazanma niyetinizde sizi destekliyoruz. Ukrayna, Avrupa güvenliğinin temel taşıdır. Bu sadece Ukrayna ile ilgili değil, geleceği ile ilgili. Tüm Avrupa’nın, tüm dünyanın geleceği ile ilgili. Birlikte mücadele ediyoruz, ancak Rusya’nın daha fazla silahı, daha fazla seferberlik potansiyeli, daha fazla propagandası var. Rusya, Ukrayna topraklarıyla alay ediyor ve bize hibrit silahlarla, yalanlarla, şantajla, siyasi sistemimize müdahaleyle saldırıyor. Rusya, Ukrayna’da durdurulmazsa Moldova’da bile durmayacak.” diye vurguladı.

2023 baharından bu yana Kremlin, kaçak oligark Ilan Şor’un yardımıyla Moldova’da düzenli olarak Rus yanlısı mitingler düzenliyor. Yerel kolluk kuvvetleri, onun yarattığı ajan ağını ortaya çıkardı: yaklaşık 130,000 kişi, ruble cinsinden ödeme karşılığında yerel halkı Kremlin yanlısı propaganda yaymaya teşvik etti.

Moskova, 2024’te Moldova’nın GSYİH’sinin yüzde birine eşit bir miktarı, ülkenin Avrupa Birliği’ne katılım referandumunu ve başkanlık seçimlerini sabote etmek için harcadı. Ve bu kış, ülkenin enerji güvenliğini tehlikeye attı: Rusya’nın Gazprom’u Tiraspol’e gaz tedarik etmeyi reddetti.

Zelenskiy “Bu kriz nedeniyle Kişinev’e ve dolayısıyla Başkan Maia Sandu’ya baskı yapılmaması için Moldova’ya yardım etmek için her şeyi yapmaya hazırdık. Bunların Rusya Federasyonu’nun yapay adımları olduğunu anladık. Burada, Moldova’nın yanında duruyoruz ve ne kadar zor olursa olsun, orada daha az risk olması için her şeyi yapmaya devam edeceğiz.” dedi.

Bu arada, giderek daha fazla Moldovalı ülkenin Avrupa yanlısı gidişatını destekliyor. Bu, hem 2024 sonbaharında yapılan referandum hem de son kamuoyu yoklamalarıyla gösterildi. Sonuçlarına göre, katılımcıların neredeyse yarısı ülkenin doğru yönde ilerlediğinden emin.

Moldova’da 28 Eylül 2025’te parlamento seçimleri yapılacak. Devlet Başkanı Maia Sandu, Rusya’nın ülkedeki demokratik süreçleri engellemek amacıyla tanınmayan Transdinyester’deki durumu bir kez daha tırmandırabileceğini öne sürüyor.

Transdinyester, 1992’den beri fiilen Moskova’dan kontrol ediliyor. Dinyester Nehri boyunca uzanan dar bir kara şeridinin bir tarafında Moldova, diğer tarafında Ukrayna bulunuyor. Uluslararası olarak Moldova’nın bir parçası olarak kabul edilmesine rağmen, pratikte Rusya Federasyonu’nun askeri ve siyasi kontrolü altında özerk olarak faaliyet göstermektedir.

Batılı kaynaklara göre bölgede yaklaşık 1,500 Rus askeri bulunuyor, bunların bir kısmı yerel askerler. Kişinev’deki hükümet bu varlığı yasadışı olarak görüyor ve birliğin geri çekilmesini defalarca talep etti.

Washington Post, Rus yanlısı güçlerin Moldova parlamento seçimlerini kazanması durumunda bunun değişebileceğini belirtiyor. Moskova, yıllardır ülkede yıkıcı faaliyetlere kaynak aktarıyor; buna büyük çaplı dezenformasyon kampanyaları ve muhalefet partilerinin finansmanı da dahil. Moldova Başbakanı Dorin Recean’a göre, Rus ajanları bunun için en az 217 milyon dolar harcadılar; bu da ülkenin GSYİH’sinin neredeyse %1’i.

2023’te Avrupa entegrasyonuna ilişkin referandumda Moldovalılar AB rotasına yalnızca asgari destek verdi: %50.5’e karşı %49.6. AB üyeliğini savunan ve Ukrayna’yı destekleyen mevcut Cumhurbaşkanı Maia Sandu ikinci bir dönem için yeniden seçildi, ancak bir sonraki parlamento seçimleri güç dengesini değiştirebilir.

Ukrayna’da tam ölçekli bir savaşın zemininde, Transdinyester, güneybatı Ukrayna’ya yeni bir saldırı için potansiyel bir sıçrama tahtası olabilir. Rusya, Moldova istihbaratının tahmin ettiği gibi, örneğin 10,000 asker gibi yeni bir birliği oraya konuşlandırmak için siyasi fırsat elde ederse, Ukrayna batı kanadında başka bir tehdit hattı alacaktır.

WP, güvenlik tehdidinin yanı sıra ABD’nin diplomatik pasifliğine de dikkat çekiyor. Bölgedeki risklere rağmen Washington henüz Moldova, Romanya, Ukrayna veya Rusya’ya büyükelçi atamadı. Yayın, Trump yönetiminin durumun kontrolünü kaybetmemek için Doğu Avrupa’daki diplomatik varlığını acilen güçlendirmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Moldova Başbakanı daha önce Kremlin’in Moldova’ya askeri konuşlanma hazırlığında olduğunu söylemişti.