www.ocianews.com/ bedava bahis bahis siteleri
Bugun...


Veli Tiryaki

facebook-paylas
Sri Lanka’da Ormanın Yuttuğu “Aslan Kalesi”: Sigiriya
Tarih: 03-01-2023 22:53:00 Güncelleme: 03-01-2023 22:53:00


MS 5. yüzyılda inşa edilen Sri Lanka’nın Sigiriya kalesi, 1800’lerde aslan tasvirli kaya sanatı ve göz alıcı fresklerine hayran kalan arkeologların dikkatini çekti. 

Orman, MS 5. yüzyılın sonlarında Sri Lanka’nın merkezinde Kral I. Kashyapa tarafından tepesine kale inşa edilen Sigiriya kayasının doğu yüzünü sarıyor. (C: Dylan Shaw/Unsplash)

Sri Lanka’nın merkezindeki ormanların üzerinde çarpıcı biçimde çıkıntı yapan bir kaya parçasının üzerine tünemiş olan Sigiriya, MS 5. yüzyılda sert bir kral tarafından ilk kez inşa edildiğinde olduğu gibi şimdi de heybetli bir manzaraya sahip. 1982’de UNESCO Dünya Mirası Alanı ilan edilen ve “aslan kayası” anlamına gelen Sigiriya’ya, anıtsal bir çift aslan pençesi arasından kaya yüzüne oyulmuş geçitler yoluyla erişiliyor.

Geçen zaman sonrasında orman tarafından yutulan kale, yalnızca yerel köylüler tarafından biliniyordu. Yabancılar, antik bölgeyi aramak için Budist metinlerinde korunan geçmişine dair bilgilerden faydalandılar. İngiliz tarihçiler, 19. yüzyılda şaşırtıcı yapılarını ve fresklerini yeniden keşfettiler.

Krallıktan Koloniye

Sigiriya, yerli Sinhalese Hanedanı olan Moriya’yı yöneten 5. yüzyıl kralı I. Kashyapa tarafından yaptırıldı. Görkemli kale, Kashyapa MS 495’te yenilene kadar Sinhalese Krallığının başkentiydi.

Kashyapa döneminden sonra, hanedanlar iniş ve çıkışlarla devam etti; servetleri, iç güç mücadeleleri ve Sinhalalar ile Hindistan’dan gelen dış işgalciler arasındaki çatışmalar doğrultusunda şekillendi.

Beşinci yüzyıldan kalma bir Sri Lanka destanı olan Mahavamsa, Hintli prens Vijaya’nın nasıl bir aslanın torunu olduğunu anlatır. Sri Lanka adasına giden Vijyana, prenses Kuveni ile evlenir. Birleşmelerinden Sinhala halkı doğar (sinhala, “aslanlar” anlamına geliyor). Sinhala geleneğinde aslan, kralların efsanevi atası ve kraliyet otoritesinin bir simgesi. Fotoğraf, Sigiriya’daki anıtsal Aslan Pençeli Kapı’dan geriye kalanları gösteriyor. (C: Dmitry Chulov / Shutterstock)

Polonnaruwa gibi çeşitli şehirler Sigiriya’dan sonra başkent statüsünü elinde tuttu. Ancak 12. yüzyılda, Sri Lanka’nın genel kontrolü giderek zayıfladı. Singala gücü, Rajarata bölgesini terk ederek adanın güneybatısına çekildi ve Sigiriya da dahil olmak üzere eski idari merkezler kullanılmaz hale gelmeye başladı.

Sri Lanka’nın Hint Okyanusu’ndaki konumu, onu bölgedeki kontrol gücünü genişletmek isteyen Avrupalılara karşı savunmasız hale getirmişti. 1500’lerin ortalarına gelindiğinde Portekizliler, Sri Lanka’nın yönetici seçkinleri arasındaki hanedan gerilimlerini istismar ederek adanın çoğunu kontrol altına almıştı. 

Bir asır sonra Hollandalılar, yeni sömürgeciler olarak Portekizlilerin yerini aldı, ta ki 1700’lerin sonlarında İngilizler de onların yerini alana kadar. 1815’te adadaki son bağımsız yerli devlet olan Kandy Krallığı, Britanya İmparatorluğu’nun bir parçası haline geldi. 

Bilgi Güçtür

İngiliz emperyal yönetimi, memur George Turnour’u adaya getirdi. Bir aristokrat, bilgin ve tutkulu bir tarihçi olan Turnour, bir beşinci yüzyıl tarihçesi olan Mahavamsa’yı Sri Lanka’nın Pali dilinden İngilizceye çevirmek için bir Budist keşişle çalıştı. Bu tarihçe ve diğer metinlere dayanarak iki antik başkent belirledi: Anuradhapura ve Polonnaruwa.

Sigiriya, işlev ve tasarımı birleştiriyor. Tatlı su ihtiyacı ve güzellik arzusu, Kashyapa’nın kraliyet bahçelerinin ayrıntılı simetrik tasarımında bir araya getirilmiş. Göletlerin en büyüğü batı kordonunda yer alıyor. Ayrıntılı bir teras sistemi, kayanın eteğinde küçük bahçeler de barındırıyor. (C: Dea/Age Fotostock)

Turnour ayrıca, Kral Kashyapa’nın hikayesini anlatan başka bir Sri Lanka tarihçesi Culavamsa’yı da inceledi. MS 5. yüzyılın sonlarında, bu Sinhala prensi babası Kral Dhatusena’yı öldürmüş, Hindistan’a kaçan erkek kardeşini alaşağı ederek tahtı ele geçirmişti. Misillemeden korkarak Sigiriya kalesini inşa ettirdi ancak tüm bu çaba boşunaydı: Kardeşi geri dönerek Kashyapa’yı yenmiş ve Sigiriya kısa süren başkent statüsünü kaybetmişti. 

“Seylan’da Onbir Yıl” adlı anı kitabında şöyle anlatıyor: “Sirigi kayası, … civardaki ovanın kıt tarlalarına ve uçsuz bucaksız uzanan ormana kaşlarını çatarak meydan okuyor”. Yaklaştıkça, kayaya oyulmuş platformlar ve taraçalar görmüştü. Ekibinden iki kişi, bir şekilde yukarı çıkmayı başarmıştı, ancak yerinden çıkardıkları kayalar, aşağıdaki büyük bir derinlikte yer alan ağaçların dallarına çarparak düşmüştü. 

Budist metinlerinde bahsedilen Sigiriya’yı bulup bulmadığından emin olamayan Forbes, keşif gezisini yarıda kesti. Birkaç yıl sonra alanı tekrar ziyaret ederek, kayanın eteğinde bahçeleri çevreleyen hendeği takip etti ama uçurumun dik yüzeyine tırmanmaya çalışmadı. Bu etimolojiyi destekleyecek hiçbir şey görmediği için Sigiriya adının aslanlarla ilgili olduğundan şüpheliydi.

Muhteşem Freskler

1851 yılına gelindiğinde İngiliz dağcılar sonunda zirveye ulaşmayı başardılar, ancak bölgeyi inceleme görevi Seylan Arkeoloji Müdürü Harry CP Bell’e düştü. 19. yüzyılın sonlarında gerçekleştirdiği bu araştırma, o zamandan itibaren yapılan tüm çalışmaların temelini oluşturdu.

Bell, Kashyapa’nın fantastik şehrinin düzenini titizlikle tespit etmenin yanı sıra, Forbes’un en başta göremediği girişte yer alan aslan pençelerinin muhteşem oymalarını da detaylandırdı.

Bell’in araştırması, kayanın eteğindeki ayrıntılı su bahçelerine ek olarak, kaya yüzündeki galerilere de dikkat çekti. Bu galeriler, Sri Lanka’nın sanatsal mirasının en değerli nesnelerinden biri haline gelen zarif duvar resimleriyle dekore edilmişti. Günümüze ulaşan toplam 21 fresk, apsaraları – yani Hindu ve Budist mitolojisinde bulutlarda ve suda yaşadığına inanılan ve genellikle dans ederken betimlenen dişi perileri – tasvir ediyor olabilir. 

Tarihçiler, uçurum duvarının yukarısında temsil edilen kadınların kimliği konusunda farklı görüşlere sahipler. Katı ve şehvetli biçimleri, bazı yazarların bunların Kashyapa’nın hareminden kadın tasvirleri olduğuna inanmasına neden oldu. Başka bir teori, bunların Hint mitolojisinde cennette yaşayan apsaraların tasvirleri olduğunu öne sürüyor. (C: Jose Raga/Age Fotostock)

Yakınlarda, yine kaya yüzeyinin duvarlarında, bölgeyi 8. ila 13. yüzyıllarda ziyaret eden keşişler ve hacılar tarafından çizilmiş 1.000’den fazla duvar yazısı bulunuyor. Geçmişten gelen bu mesajlar, bugün ziyaretçiler tarafından okunduğunda heyecan verici olabilir. Mesajlardan birinde şöyle yazıyor: “[Sri Lanka] adasında yer alan ihtişamlı Sigiriya’da, buraya gelen tüm insanların zihnini büyüleyen kayayı mutlu bir ruh hali içinde gördük.”


National Geographic. 3 Eylül 2019.

 





YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 25 21 1 3 52 14 66 +38
2 Fenerbahçe 25 20 1 4 65 20 64 +45
3 Trabzonspor 25 12 9 4 40 33 40 +7
4 Beşiktaş 25 12 9 4 35 31 40 +4
5 Kasımpaşa 25 11 9 5 46 47 38 -1
6 Çaykur Rizespor 25 10 9 6 27 34 36 -7
7 Antalyaspor 25 8 7 10 29 27 34 +2
8 Başakşehir FK 25 9 10 6 31 30 33 +1
9 Sivasspor 25 8 8 9 29 35 33 -6
10 Adana Demirspor 25 7 8 10 36 32 31 +4
11 MKE Ankaragücü 25 6 8 11 30 29 29 +1
12 Kayserispor 25 8 9 8 29 34 29 -5
13 Samsunspor 25 8 12 5 29 35 29 -6
14 Hatayspor 25 6 9 10 31 34 28 -3
15 Alanyaspor 25 6 9 10 28 36 28 -8
16 Fatih Karagümrük 25 7 12 6 30 29 27 +1
17 Gaziantep FK 25 7 12 6 30 37 27 -7
18 Pendikspor 25 6 11 8 31 49 26 -18
19 Konyaspor 25 5 10 10 24 37 25 -13
20 İstanbulspor 25 3 17 5 18 47 11 -29
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 22 17 4 1 54 17 52 +37
2 Göztepe 22 14 5 3 39 15 45 +24
3 Kocaelispor 22 13 5 4 36 24 43 +12
4 Bodrumspor 22 11 5 6 30 15 39 +15
5 Sakaryaspor 22 10 5 7 32 24 37 +8
6 Çorum FK 22 10 7 5 36 21 35 +15
7 Bandırmaspor 22 9 7 6 30 20 33 +10
8 Boluspor 22 9 7 6 20 23 33 -3
9 Gençlerbirliği 22 8 6 8 23 23 32 0
10 Erzurumspor FK 22 7 6 9 22 20 27 +2
11 Ümraniyespor 22 7 9 6 24 29 27 -5
12 Manisa FK 22 6 8 8 26 24 26 +2
13 Keçiörengücü 22 7 10 5 20 28 26 -8
14 Adanaspor 22 7 13 2 20 34 23 -14
15 Tuzlaspor 22 6 12 4 22 38 22 -16
16 Şanlıurfaspor 22 4 11 7 15 28 19 -13
17 Altay 22 4 15 3 11 44 12 -33
18 Giresunspor 22 2 16 4 11 44 7 -33
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 23 18 3 2 55 18 56 +37
2 Van Spor FK 24 15 4 5 39 26 50 +13
3 1461 Trabzon FK 23 14 3 6 47 21 48 +26
4 Yeni Mersin İdman Yurdu 24 13 4 7 37 18 46 +19
5 Bucaspor 1928 24 12 3 9 32 15 45 +17
6 Ankaraspor 24 12 4 8 33 20 44 +13
7 Diyarbekir Spor 24 10 8 6 26 20 36 +6
8 Ankara Demirspor 23 10 10 3 29 29 33 0
9 Karacabey Belediye Spor 24 8 8 8 22 21 32 +1
10 Nazilli Belediyespor 24 9 9 6 30 36 30 -6
11 Hes İlaç Afyonspor 24 7 9 8 16 24 29 -8
12 Beyoğlu Yeniçarşıspor 23 8 11 4 24 26 28 -2
13 Kırklarelispor 24 7 10 7 20 30 28 -10
14 Serik Belediyespor 24 5 11 8 16 27 23 -11
15 Altınordu 23 4 11 8 24 26 20 -2
16 Kırşehir Futbol SK 24 4 15 5 22 46 17 -24
17 Zonguldak Kömürspor 23 4 13 6 22 43 15 -21
18 Adıyaman FK 24 3 16 5 16 38 14 -22
19 Bursaspor 24 3 14 7 15 41 13 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Kepezspor FAŞ 17 13 1 3 34 8 42 +26
2 Aliağa Futbol A.Ş. 18 11 0 7 29 8 40 +21
3 52 Orduspor FK 18 9 4 5 23 14 32 +9
4 Ayvalıkgücü Belediyespor 18 9 4 5 20 14 32 +6
5 İnegöl Kafkas GK 18 8 5 5 21 17 29 +4
6 Edirnespor 18 8 6 4 28 16 28 +12
7 K.Çekmece Sinopspor 18 7 6 5 27 18 26 +9
8 Mardin 1969 Spor 18 7 8 3 21 18 24 +3
9 Artvin Hopaspor 17 6 6 5 21 16 23 +5
10 Talasgücü Belediyespor 18 7 10 1 21 27 22 -6
11 Karabük İdmanyurdu Spor 18 6 9 3 13 26 21 -13
12 Kırıkkalegücü FK 17 5 8 4 10 20 19 -10
13 Gümüşhanespor 18 2 8 8 10 27 14 -17
14 Malatya Arguvanspor 17 2 12 3 8 25 9 -17
15 Tarsus İdman Yurdu 18 1 14 3 10 42 6 -32
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/02/2024 Kasımpaşa vs Fatih Karagümrük
 17/02/2024 Antalyaspor vs İstanbulspor
 17/02/2024 Hatayspor vs Sivasspor
 17/02/2024 Çaykur Rizespor vs Fenerbahçe
 18/02/2024 Alanyaspor vs Adana Demirspor
 18/02/2024 Gaziantep FK vs Samsunspor
 18/02/2024 Pendikspor vs Trabzonspor
 18/02/2024 MKE Ankaragücü vs Galatasaray
 19/02/2024 Başakşehir FK vs Kayserispor
 19/02/2024 Beşiktaş vs Konyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/02/2024 Göztepe vs Manisa FK
 17/02/2024 Tuzlaspor vs Boluspor
 17/02/2024 Giresunspor vs Keçiörengücü
 17/02/2024 Kocaelispor vs Şanlıurfaspor
 18/02/2024 Bodrum FK vs Altay
 18/02/2024 Erzurumspor FK vs Adanaspor
 18/02/2024 Sakaryaspor vs Çorum FK
 18/02/2024 Ümraniyespor vs Eyüpspor
 19/02/2024 Gençlerbirliği vs Bandırmaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 17/02/2024 Ankaraspor vs Kırşehir Futbol SK
 17/02/2024 Beyoğlu Yeniçarşıspor vs Bucaspor 1928
 17/02/2024 Karacabey Belediye Spor vs Kırklarelispor
 18/02/2024 Diyarbekir Spor vs Esenler Erokspor
 18/02/2024 Altınordu vs Adıyaman FK
 18/02/2024 Ankara Demirspor vs Bursaspor
 18/02/2024 Nazilli Belediyespor vs Serik Belediyespor
 18/02/2024 Van Spor FK vs 1461 Trabzon FK
 18/02/2024 Yeni Mersin İdman Yurdu vs Zonguldak Kömürspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 17/02/2024 52 Orduspor FK vs Gümüşhanespor
 18/02/2024 Artvin Hopaspor vs Mardin 1969 Spor
 18/02/2024 İnegöl Kafkas GK vs Kepezspor FAŞ
 18/02/2024 Karabük İdmanyurdu Spor vs Kırıkkalegücü FK
 18/02/2024 K.Çekmece Sinopspor vs Ayvalıkgücü Belediyespor
 18/02/2024 Malatya Arguvanspor vs Tarsus İdman Yurdu
 18/02/2024 Talasgücü Belediyespor vs Aliağa Futbol A.Ş.
 18/02/2024 Artvin Hopaspor - Mardin 1969 Spor Mardin 1969 Spor ligde deplasmandaki son 9 maçında hiç kazanamadı  Artvin Hopaspor yenilmez
resmi ilanlar

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI