Bir diğer önemli ayrıntı ise belgenin, Yüksek Rada’nın onayını gerektirmeyecek bir biçimde formüle edilmiş olmasıydı.

Ukrayna’nın temel yasal yükümlülüğü, Ukrayna ve ABD tarafından oluşturulacak ikili bir yapı olan “Yeniden Yapılanma Yatırım Fonu”nun faaliyetlerini düzenleyecek daha detaylı bir anlaşma konusunda ABD ile müzakerelere başlamaktır.

Son günlerde Ukrayna müzakere heyeti, belgenin tonunu ABD’nin daha önceki birçok önerisine kıyasla tamamen değiştirmeyi başardı. Dolayısıyla belgenin mevcut hali, Trump‘a sadece hızlı anlaşmalara varma yeteneği hakkında konuşma fırsatı vermekle kalmayacak, aynı zamanda uluslararası istikrara da önemli ölçüde yardımcı olacak.

*****

İMAR YATIRIM FONU’NUN KURALLARINI VE ŞARTLARINI BELİRTEN İKİLİ ANLAŞMA

HALBUKİ, ABD, Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’yı tam ölçekli işgalinden bu yana Ukrayna’ya önemli miktarda mali ve maddi destek sağlamıştır;

Amerikan halkı, özgür, egemen ve güvenli bir Ukrayna’ya yatırım yapmak arzusundadır;

OYSA, Amerika Birleşik Devletleri ve Ukrayna, Ukrayna’da kalıcı barış ve iki halk ve hükümetleri arasında kalıcı bir ortaklık arzulamaktadır;

HALBUKİ, Amerika Birleşik Devletleri ve Ukrayna, Ukrayna’nın dünyanın üçüncü büyük nükleer silah cephaneliğini gönüllü olarak terk ederek uluslararası barış ve güvenliğin güçlendirilmesine yaptığı katkıyı kabul etmektedir;

OYSA, Amerika Birleşik Devletleri ve Ukrayna, Ukrayna’ya karşı çatışmada düşmanca davranan devletlerin ve diğer kişilerin, kalıcı bir barış sağlandıktan sonra Ukrayna’nın yeniden inşasından yararlanmamasını sağlamak arzusundadır;

ŞİMDİ, BU NEDENLE, Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti ve Ukrayna Hükümeti (her biri bir “Katılımcı”), Amerika Birleşik Devletleri ile Ukrayna arasındaki ortaklığın burada belirtildiği şekilde daha da ilerletilmesi için Yeniden Yapılanma Yatırım Fonu’nun şartlarını ve koşullarını belirleyen bu İkili Anlaşmayı imzalamaktadır.

1. Ukrayna ve Amerika Birleşik Devletleri Hükümetleri, Ukrayna’da kalıcı barışı sağlamak amacıyla, Fon Anlaşması’nda daha ayrıntılı olarak tanımlanacak olan ortak mülkiyet yoluyla Fon’da ortaklık kurarak bir Yeniden Yapılanma Yatırım Fonu (Fon) kurmayı amaçlamaktadır. Ortak mülkiyet, 3. ve 4. Bölümlerde tanımlandığı şekilde katılımcıların gerçek katkılarını dikkate alacaktır. Fon, Ukrayna Hükümeti ve Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti temsilcileri tarafından ortaklaşa yönetilecektir. Fonun yönetimi ve işleyişine ilişkin daha ayrıntılı hüküm ve koşullar, bu İkili Anlaşmanın imzalanmasından hemen sonra müzakere edilecek başka bir anlaşmada (Fon Anlaşması) düzenlenecektir. Fonun sermayesinin ve mali çıkarlarının Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti tarafından sahip olunacak azami mülkiyet yüzdesi ile Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti temsilcilerinin karar alma yetkisi, yürürlükteki Amerika Birleşik Devletleri yasalarının izin verdiği sınırlar dahilinde olacaktır.

Katılımcılardan hiçbiri, diğer Katılımcının önceden yazılı onayı olmaksızın, Fon’daki hissesinin herhangi bir kısmını doğrudan veya dolaylı olarak satmayacak, devretmeyecek veya başka şekilde elden çıkarmayacaktır.

2. Fon, Fon’a katkıda bulunulan geliri, Fon tarafından yapılan masraflar düşüldükten sonra toplayacak ve yeniden yatıracak ve Ukrayna Devleti’nin (doğrudan veya dolaylı olarak Ukrayna Devleti’ne ait olmalarına bakılmaksızın) sahip olduğu tüm ilgili doğal kaynak varlıklarının gelecekte paraya çevrilmesinden gelir elde edecektir (Bölüm 3’te tanımlandığı şekilde).

3. Ukrayna Hükümeti, her iki Katılımcı tarafından kararlaştırılacağı üzere, Ukrayna’nın devlet mülkiyetinde bulunan (doğrudan veya dolaylı olarak Ukrayna’nın devlet mülkiyetinde olmalarına bakılmaksızın) tüm ilgili doğal kaynak varlıklarının gelecekte paraya çevrilmesinden elde edilen tüm gelirlerin %50’sini Fon’a katkıda bulunacaktır. Bu varlıklar, mineraller, hidrokarbonlar, petrol, doğal gaz ve diğer çıkarılabilir malzemelerin yatakları ve doğal kaynak varlıklarına karşılık gelen diğer altyapılar (sıvılaştırılmış doğal gaz terminalleri ve liman altyapısı gibi) olarak tanımlanmaktadır ve Fon Anlaşması’nda daha ayrıntılı olarak açıklanacaktır. Şüpheye mahal vermemek adına, söz konusu gelecekteki gelir kaynaklarına, Ukrayna bütçesinin genel gelirlerine halihazırda dahil edilmiş olan mevcut gelir kaynakları dahil değildir. Katkıların zamanlaması, hacmi ve istikrarı Fon Sözleşmesinde daha ayrıntılı olarak tanımlanacaktır.

Fon, kendi takdirine bağlı olarak, gelir elde ettiği yeni oluşturulan projeler kapsamında oluşan gerçek maliyetleri Ukrayna Hükümetine iade edebilir veya bu maliyetleri ona iade edebilir.

Fona yapılan katkılar, Fon Anlaşması’nda daha ayrıntılı olarak belirtildiği üzere, Ukrayna’nın güvenliğini, savunmasını ve refahını teşvik etme amacıyla en az yılda bir kez Ukrayna’ya yeniden yatırılacaktır. Fon Sözleşmesinde ayrıca gelecekteki temettülere ilişkin hükümler de yer alacak.

4. Mevcut ABD yasalarına uygun olarak, ABD Hükümeti istikrarlı ve ekonomik açıdan müreffeh bir Ukrayna geliştirmek için uzun vadeli mali taahhütleri destekleyecektir. Diğer katkılar, Ukrayna’nın yeniden inşası için kritik öneme sahip fonlar, finansal araçlar ve diğer maddi ve maddi olmayan varlıklardan oluşabilir.

5. Fonun yatırım süreci, Ukrayna’daki projelere yatırım yapmak ve mineraller, hidrokarbonlar, petrol, doğal gaz ve diğer çıkarılabilir malzemeler, altyapı, limanlar ve Fon Anlaşması’nda daha ayrıntılı olarak açıklanabilecek devlet işletmeleri dahil olmak üzere tüm kamu ve özel varlıkların geliştirilmesi, işlenmesi ve paraya dönüştürülmesini artırmak için yatırım çekmek üzere tasarlanacaktır. Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti ve Ukrayna Hükümeti, yatırım sürecinin, Fon Anlaşması’nda belirtildiği üzere, Ukrayna’nın yeniden inşası için yeterli sermaye girişinin sağlanması amacıyla ek tahsisler ve daha büyük yeniden yatırım fırsatlarıyla sonuçlanmasını amaçlamaktadır.

Katılımcılar, Fon’daki ekonomik çıkarlarının değerini korumak ve maksimize etmek için gerekli eylemleri yapma hakkını saklı tutarlar.

6. Fon Anlaşması, Ukrayna Hükümeti’nin üçüncü taraflara karşı sahip olabileceği yükümlülüklerin veya gelecekte üstlenebileceği yükümlülüklerin, Ukrayna Hükümeti’nin Fon’a yaptığı katkıların veya bu katkıların elde edildiği varlıkların satışı, devri, temliki, rehin edilmesi veya başka bir şekilde ipotek altına alınması veya Fon tarafından fonların elden çıkarılması sonucunu doğurmamasını sağlamak için gerekli olanlar da dahil olmak üzere uygun beyan ve garantileri içerecektir.

Katılımcılar, Fon Anlaşması’nı hazırlarken, Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne katılım yükümlülükleri veya uluslararası finans kuruluşları ve diğer resmi alacaklılarla yaptığı anlaşmalar kapsamındaki yükümlülükleriyle çatışmaktan kaçınmaya çalışacaklardır.

7. Fon Sözleşmesi, diğer hususların yanı sıra, hem Fon Sözleşmesinin hem de bu Sözleşmede öngörülen faaliyetlerin ticari nitelikte olduğunun kabulünü içerecektir.

8. Fon Anlaşması, Ukrayna’nın “Ukrayna Uluslararası Anlaşmaları Hakkındaki” Kanunu uyarınca Ukrayna Parlamentosu tarafından onaylanmaya tabi olacaktır.
Fon Anlaşması’nda, yaptırımların ve diğer kısıtlayıcı tedbirlerin zayıflatılmasını, ihlal edilmesini veya bunların aşılmasını önleyecek kontrol mekanizmalarına özel önem verilecektir.

9. Fon Anlaşması metni, Ukrayna Hükümeti ve Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti yetkili temsilcilerinin başkanlık edeceği çalışma grupları tarafından acilen hazırlanacaktır. Bu İkili Anlaşmaya dayalı Fon Anlaşmasını hazırlamaktan sorumlu irtibat kişileri şunlardır: Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti’nden: Hazine Bakanlığı; Ukrayna Hükümeti’nden: Maliye Bakanlığı ve Ekonomi Bakanlığı.

10. Bu İkili Anlaşma ve Fon Anlaşması, ikili ve çok taraflı anlaşmaların mimarisinin ayrılmaz unsurlarını oluşturacak ve kalıcı barışı tesis etmek, ekonomik ve güvenlik dayanıklılığını güçlendirmek için somut adımlar atacak ve bu İkili Anlaşmanın önsözünde belirtilen hedefleri yansıtacaktır.

11. ABD Hükümeti, Ukrayna’nın kalıcı bir barış yaratmak için gerekli güvenlik garantilerini elde etme çabalarını destekliyor. Katılımcılar, Fon Sözleşmesinde tanımlandığı şekilde karşılıklı yatırımları korumak için gerekli adımları belirlemek için çaba göstereceklerdir.

Bu İkili Anlaşma bağlayıcıdır ve her Katılımcı tarafından kendi iç prosedürlerine uygun olarak uygulanacaktır. Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti ve Ukrayna Hükümeti, Fon Anlaşması konusunda derhal müzakerelere başlamayı taahhüt ederler.

İngilizce ve Ukraynaca olarak imzalanmıştır, her iki metin de aynı derecede geçerlidir.

Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti’nden: Ukrayna Hükümeti’nden:

Scott C. G. Bessent Yulia Sviridenko
Maliye Bakanı Ukrayna Birinci Başbakan Yardımcısı – Ukrayna Ekonomi Bakanı